Het gekraak vóór de klap
Iedere bubbel heeft een geluid. Niet het knallen, dat is het eind. Ik bedoel dat zachte gekraak ervoor. Dat moment waarop alles nog glimt, maar je voelt dat het gespannen staat. Alsof je een riem net iets te strak aantrekt en het leer heel even protesteert. Dat geluid hoor je alleen als je eraan gewend bent.
In de werkplaats leer je luisteren. Niet met je oren, maar met je handen. Je voelt wanneer een huid te snel is gelooid. Wanneer het vet er niet diep genoeg in zit. Wanneer iets er goed uitziet voor de foto, maar niet voor het leven. Dat soort kennis staat niet in handleidingen. Dat komt van fouten. Van spullen die terugkwamen. Van klanten die gelijk hadden en jij niet.
De AI-wereld klinkt nu precies zo. Veel belofte. Veel haast. Iedereen roept dat dit het moment is. Dat je nú moet instappen. Dat je anders te laat bent. Dat is altijd het signaal. Wie echt iets goeds bouwt, hoeft niet te schreeuwen. Die werkt door. Stil. Met focus.
Ik krijg soms berichten van klanten die vragen of ik ook “iets met AI” doe. Natuurlijk. Ik gebruik het zoals ik een nieuwe stans gebruik of een betere snijmal. Als hulpmiddel. Niet als vervanging. Niet als religie. Ambacht verdraagt geen goden. Alleen gereedschap.
Wat mij altijd opvalt bij bubbels is hoe weinig er wordt gekeken naar slijtage. Alles gaat over groei. Over snelheid. Over schaal. Nooit over onderhoud. Over wat er gebeurt na drie jaar gebruik. Na duizend keer buigen. In leer zie je dat meteen. In software duurt het iets langer, maar het moment komt altijd.
Harderwijk is geen Silicon Valley. Gelukkig maar. Hier telt of iets werkt. Of iemand terugkomt. Of een product blijft. Dat houdt je nuchter. Dat houdt je scherp. Geen fantasieën. Geen exit-verhalen. Gewoon maken. Gewoon verkopen. Gewoon doorgaan.
Misschien barst de AI-bubbel morgen. Misschien over vijf jaar. Dat maakt me eerlijk gezegd weinig uit. Ik blijf aan mijn kant van de tafel. Met leer dat ouder mag worden. Met spullen die niet uitleggen wat ze zijn, maar het bewijzen.
En als het stof straks is neergedaald, zie je vanzelf wie er nog staat. Dat zijn nooit de schreeuwers. Dat zijn de makers.
Wil je iets dat niet kraakt bij de eerste spanning:
https://www.vinted.nl/member/87149893-johnnyhardon
https://www.etsy.com/shop/JohnnysVintLeather