6 mei 2002. Kogel in het Mediapark. Ik was zestien.
Er zijn van die dagen die in je kop blijven hangen als een litteken onder een leren jas.
6 mei 2002.
Mediapark.
Pim Fortuyn lag op het asfalt.
Ik was zestien. Half puber, half hond met te grote poten. Harderwijk voelde klein die dag. Alsof iemand het volume van het land had opengedraaid en niemand wist waar de uitknop zat.
Hij was geen brave jongen. Geen grijze bestuurder in een pak dat naar vergaderzaal rook. Hij was professor, dandy, openlijk homo, katholiek, marxismedocent geweest aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, en daarna ineens politieke bliksemafleider. Van PvdA naar Leefbaar, van salon naar straat. Hij maakte zinnen als messen.
Mensen noemden het populisme.
Anderen noemden het eindelijk iemand die zegt wat ik denk.
Ik wist toen nog niet wat ik ervan vond. Ik wist alleen dat er iets brak.
De eerste politieke moord sinds 1672. Dat stond overal. Alsof we ineens weer in een geschiedenisboek leefden, maar dan zonder stof en met echte sirenes. De naam van de schutter ging rond als een koude wind: Volkert van der Graaf.
En ergens voelde je dat dit geen incident was. Dit was een scheur. In debat. In fatsoen. In hoe we naar elkaar keken.
Later ben ik leer gaan verkopen.
Grappig hoe het leven loopt.
Want politiek en leer lijken meer op elkaar dan je denkt. Trek je te hard, zonder versteviging aan de rand, dan scheurt het. Laat je het liggen zonder onderhoud, dan wordt het stug. Maar behandel je het met aandacht, dan krijgt het patina. Karakter. Rimpels die niet lelijk zijn maar verdiend.
In mijn werkplaats in Harderwijk, Johnny’s Vintage & Leathers, kom ik ze nog steeds tegen. Mannen van vijftig die zeggen: “Sinds Fortuyn is het nooit meer hetzelfde geweest.” Jongens van twintig die hem alleen kennen van YouTube-fragmenten en Wikipedia. Klanten die een vintage leather belt kopen en ondertussen discussiëren over migratie, vrijheid van meningsuiting, islam, Europa.
European leather culture is nooit alleen mode geweest. Het is identiteit. Standpunt. Rug recht of juist nonchalant over de schouder geslagen.
Ik herinner me een klant. Rotterdammer. Dikke zilveren gesp.
Hij zei: “Die man had lef.”
Ik zei: “Lef is duur. Vraag maar aan wie het betaalt.”
We stonden daar tussen Italiaanse volnerf riemen, handgesneden edges, waxed thread. Buiten waaide het over het Wolderwijd alsof het niks was. Maar in zijn stem zat nog steeds 2002.
Wat Fortuyn deed, los van je mening over zijn standpunten, was de boel wakker schudden. Hij gooide woorden in de arena die anderen netjes onder tafel hielden. Islam. Migratie. Grondwet. Elites. Hij was flamboyant, ijdel misschien, maar niet bang. Dat is een zeldzame combinatie.
En ja, het polariseerde.
Maar soms moet iets polariseren voordat het zichtbaar wordt.
Ik denk vaak aan die dag in mei als ik een oude riem restaureer. Scheuren dichtzetten. Rand opnieuw branden. Nieuw leven geven zonder het verleden uit te wissen. Dat is ambacht. Dat is ook politiek, als je erover nadenkt. Je kunt niet doen alsof de kras er nooit was. Je kunt hem wel verwerken.
Harderwijk was stil die avond. Mijn vader zei weinig. De tv stond aan. Iedereen keek. Niemand sprak echt uit wat het betekende, maar je voelde het. Een tijdperk sloot. Een nieuw begon. Rauwer. Directer. Minder netjes.
Misschien is dat waarom ik altijd kies voor handmade boven massaproductie. Voor echte verhalen boven marketingglans. Voor riemen met een geschiedenis in plaats van plastic glans uit een container.
Fortuyn werd een symbool. Voor sommigen held. Voor anderen gevaar. Maar niemand kon doen alsof hij niet had bestaan.
En dat is misschien de kern.
Zichtbaar durven zijn.
Met alle risico’s die daarbij horen.
Ik was zestien.
Nu sta ik met leer onder mijn nagels, verkoop vintage belts online, bouw aan een European handmade archive vanuit Harderwijk. En ik weet één ding: spanning hoort bij groei. Wrijving maakt glans. Maar alleen als je weet waar de grens zit.
Wil je zien wat ik maak, wat ik verzamel, wat ik doorgeef in leer in plaats van woorden?
• https://www.vinted.nl/member/87149893-johnnyhardon
• https://www.etsy.com/shop/JohnnysVintLeather